Wat wordt bedoeld met SaaS software?

SaaS is software die als een online dienst wordt aangeboden. De gebruiker hoeft de software niet aan te schaffen, maar sluit een contract af voor een vast bedrag per maand voor het gebruik. De SaaS provider zorgt voor installatie, onderhoud en beheer, de gebruiker benadert de software over het internet bij de SaaS provider. SaaS is een nieuwe vorm van Application Service Provider (ASP) diensten.

De kenmerken van de diensten van een SaaS en ASP zijn:

De klant hoeft de software en de daarvoor benodigde hardware niet aan te schaffen, maar betaalt slechts voor het gebruik ervan.
De software en hardware wordt niet bij de klant geïnstalleerd, maar bij de ASP. De klant heeft toegang tot de software via Internet.
De ASP verzorgt het applicatiebeheer, zoals het maken van back-ups, het onderhoud en de installatie van nieuwe versies en updates, de gebruikersadministratie, beveiliging tegen ongeautoriseerde toegang, en dergelijke.

SaaS en ASP zijn niet helemaal hetzelfde. Kenmerk van SaaS is, dat de gebruiker gebruik maakt van geheel op het web gebaseerde techniek. De applicatie wordt benaderd via een webbrowser. Google, Wikipedia, BaseNet en Salesforce zijn duidelijke exponenten van SaaS. Ook worden SaaS diensten aangeboden in de vorm van webservices, zodat de diensten vanuit een Service-Oriented-Architecture benaderd kunnen worden. Bij SaaS is het voordeel voor de leverancier dat hij vanaf één centrale plek in met één handeling updates (verbeteringen) en zelfs upgrades (nieuwe versies) kan doorvoeren. Omdat ASP vaak uit applicaties bestaat, waarbij iedere gebruiker een eigen licentie heeft, is updaten en upgraden bij ASP niet altijd van één locatie te realiseren. Wanneer er sprake is van licenties, die voor elke gebruiker apart moeten worden geupdate, spreken we dus niet van SaaS, maar van ASP. De als ASP-dienst beschikbare Microsoft-producten zijn daarom niet SaaS.

De gebruiker merkt in de regel zowel bij ASP als SaaS niet dat er een wijziging is doorgevoerd.

Toegang tot de sofware

In de meest eenvoudige vorm wordt toegang geboden tot een specifiek programma of een portal via een standaard protocol als HTTP of de secure variant HTTPS. Vaak alleen via de combinatie gebruikersnaam en wachtwoord. Internetbanking maakt hiervan gebruik in combinatie met een token.

Zakelijke aspecten

Voordeel voor de klant is dat de klant geen eigenaar is van de middelen (geen activa) en dus ook geen beheer hoeft te doen over een complexe IT infrastructuur. Lagere beheerskosten voor de klant zijn mogelijk doordat de ASP aanbieder de kosten voor de infrastructuur over alle abonnees kan spreiden. Bij SaaS kunnen de kosten nog verder omlaag, omdat er geen afzonderlijke licenties met bijbehorende updates en upgrades meer zijn.

Een aandachtspunt bij zowel SaaS als ASP is dat de gegevens niet langer in eigen huis worden beheerd, zodat in een contract met de ASP aandacht voor het aspect informatiebeveiliging op zijn plaats is. Met name is te denken aan privacybescherming (er moet misschien een bewerkersovereenkomst worden opgesteld), Export Control vereisten en continuïteit.

Cloud Computing

Omdat van SaaS-leveranciers de hoogst mogelijke availability van de toepassingen wordt gevraagd, is de trend anno 2009 om die toepassingen en hun data op meerdere servers en locaties te positioneren. Deze ontwikkeling wordt Cloud Computing genoemd. De beschikbaarheid en stabiliteit wordt hierdoor fors vergroot, maar het wordt ook minder duidelijk waar applicaties en gegevens zich feitelijk bevinden. Goede afspraken met de leverancier over verantwoordelijkheid zijn daardoor belangrijk in verband met transparantie.